กิมหยง - ตะลุงเว็บบอร์ด

ปัญหาที่มักพบในการให้อาหารสายยางผ่านรูจมูก

การให้อาหารทางสายยางผ่านรูจมูก (Nasogastric Tube หรือ NG Tube) เป็นวิธีที่ได้รับความนิยมสูงสำหรับผู้ป่วยที่ยังพอมีระบบย่อยอาหารทำงานได้ดี แต่ไม่สามารถกลืนอาหารเองได้ อย่างไรก็ตาม เนื่องจากสายยางต้องพาดผ่านเนื้อเยื่อที่บอบบางอย่างโพรงจมูกและคอหอย จึงมีปัญหาเฉพาะจุดที่มักพบได้บ่อย ดังนี้ครับ

1. ปัญหาการระคายเคืองและแผลกดทับ (Nasal Irritation & Pressure Injury)
แผลกดทับที่ปีกจมูก: สายยางที่ต้องแปะพลาสเตอร์ยึดไว้กับจมูกตลอดเวลา อาจกดทับผิวหนังบริเวณปีกจมูกจนเกิดเป็นแผล แดง บวม หรือถลอกได้

เจ็บคอและระคายเคืองคอหอย: ตัวสายที่พาดผ่านลำคออาจทำให้ผู้ป่วยรู้สึกกลืนน้ำลายลำบาก ระคายเคือง หรือรู้สึกเหมือนมีสิ่งแปลกปลอมติดคออยู่ตลอดเวลา

เลือดกำเดาไหล: ในช่วงแรกที่ใส่สาย หรือหากมีการขยับตัวดึงรั้งสายบ่อย ๆ อาจทำให้ผนังโพรงจมูกที่บอบบางเกิดแผลและมีเลือดออกได้

2. ปัญหาสายยางเลื่อนหลุดหรือเปลี่ยนตำแหน่ง (Tube Displacement)
ผู้ป่วยดึงสายออก: ผู้ป่วยที่มีภาวะสับสน ไม่รู้สึกตัว หรืออึดอัดระคายเคือง มักจะเผลอดึงสายยางออกเอง

สายเลื่อนจากการไอหรืออาเจียน: การไอแรง ๆ การจาม หรือการอาเจียน สามารถทำให้สายยางขยับเลื่อนขึ้นมาจุกอยู่ที่คอหอย หรือเลื่อนออกจากกระเพาะอาหารได้ ซึ่งหากไม่ตรวจสอบให้ดีก่อนให้อาหารมื้อถัดไป อาจทำให้เกิดการสำลักอาหารเข้าปอดซึ่งอันตรายถึงชีวิต


3. ปัญหาสายยางอุดตัน (Tube Clogging)

เนื่องจากสายยางที่ผ่านรูจมูกมักมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางค่อนข้างเล็ก (เมื่อเทียบกับสายที่เจาะผ่านหน้าท้อง) เศษอาหารปั่นที่กรองไม่ละเอียดพอ หรือยาที่บดไม่ละเอียด จึงเข้าไปอุดตันในสายได้ง่ายมาก


4. ปัญหาไซนัสอักเสบ (Sinusitis)

การมีสายยางคาอยู่ในโพรงจมูกเป็นเวลานาน อาจไปขัดขวางทางระบายตามธรรมชาติของโพรงไซนัส ทำให้เกิดการสะสมของน้ำมูกและเชื้อโรค จนนำไปสู่ภาวะไซนัสอักเสบ มีไข้ หรือมีน้ำมูกไหลตลอกเวลาได้


แนวทางป้องกันและดูแลเพื่อลดปัญหา

เปลี่ยนตำแหน่งการติดพลาสเตอร์: ควรเปลี่ยนพลาสเตอร์ที่เหนี่ยวรั้งจมูกทุก 2-3 วัน และขยับตำแหน่งการแปะเล็กน้อยเพื่อไม่ให้กดทับที่เดิมซ้ำ ๆ รวมถึงทำความสะอาดคราบมันบนจมูกด้วย

หมั่นเช็กตำแหน่งสายทุกครั้ง: ก่อนให้อาหาร ต้องตรวจสอบเครื่องหมายหรือขีดบนสายยางเสมอว่ายังอยู่ที่เดิมที่ปีกจมูกหรือไม่

ล้างสายให้สะอาด (Flush): ทั้งก่อนและหลังให้อาหาร หรือหลังให้ยา ต้องใช้น้ำต้มสุกประมาณ 30-50 ซีซี ไล่สายทันทีเพื่อไม่ให้มีเศษอาหารค้างจนบูดเน่าหรืออุดตัน

ดูแลความสะอาดรอบจมูก: เช็ดคราบน้ำมูกหรือสิ่งสกปรกสะสมรอบรูจมูกเบา ๆ ด้วยสำลีชุบน้ำเกลือฉีกปราศจากเชื้อ

การจัดเก็บอุปกรณ์ทำความสะอาดและพลาสเตอร์ต่าง ๆ ไว้ในกล่องสไตล์ Minimal ที่หยิบใช้ง่าย นอกจากจะช่วยให้การดูแลราบรื่นแล้ว ยังช่วยควบคุมสุขอนามัยรอบตัวผู้ป่วยให้สะอาด ปลอดภัย ลดโอกาสการติดเชื้อแทรกซ้อนได้ดีที่สุดครับ